Ο βασιλικός Τάφος-Ιερό της Κνωσού.


Ο «Τάφος – Ιερό» [ΑΚΘ 79/ΑΚΤ 151] βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του λόφου των Κάτω Γυψάδων, στην περιοχή της Βλυχιάς,. Ιδρυμένος κατά πάσα πιθανότητα στη ΜΜ ΙΙΙΒ, καταστράφηκε εν μέρει στην ΥΜ ΙΑ για να επαναχρησιμοποιηθεί στην ΥΜ ΙΒ μέχρι την ΥΜ ΙΙΙΑ2, όπου φαίνεται πως έγιναν οι τελευταίες ταφές. Ο χαρακτήρας του μνημείου δεν είναι απόλυτα σαφής, ωστόσο η ταφική του χρήση ήδη από την εποχή ίδρυσης του πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Η ευρύτερη άλλωστε περιοχή που κατασκευάστηκε φαίνεται να είχε χρησιμοποιηθεί για τάφος ήδη κατά τη ΜΜ ΙΙΙ περίοδο, όπως φανερώνει ένας, τουλάχιστον, από τους τέσσερις τάφους που έχουν ανασκαφεί νοτίως του ταφικού μνημείου. Πρόκειται για λαξευτό τάφο [ΑΚΘ 79/ΑΚΤ 154] που, αν και δεν διευκρινίζεται, πρέπει να υποθέσουμε πως άνηκε στον τύπο των νέο-ανακτορικών θαλαμωτών, η κεραμική του οποίου τον χρονολογεί στη μεταβατική φάση ΜΜ ΙΙΙ/ΥΜ Ι και την ΥΜ ΙΑ. Για τον άλλο της ομάδας [ΑΚΘ 79/ΑΚΤ 155], ένα θαλαμωτό «μυκηναϊκού» τύπου, παρόλο που περιείχε μια ΥΜ ΙΒ γεφυρόστομη πρόχου πρέπει να θεωρήσουμε πιθανότερη τη χρονολόγηση του στην ΥΜ ΙΙ, βάσει ανάλογων περιπτώσεων από την Κνωσό. [1]

Από τη συστάδα των τεσσάρων τάφων νοτίως του Τάφου-Ιερού [ΑΚΘ 79], με ασφάλεια χρονολογείται στην ΥΜ ΙΙΙΑ1 ο Τάφος 2 [ΑΚΤ 153], ενώ ο Τάφος 1 [ΑΚΤ 152] εντάσσεται γενικός στην ΥΜ ΙΙΙΑ. Στον «τάφος-ιερό» έχει βρεθεί τράπεζα προσφορών από κονίαμα. [2]

Στην Κνωσό, επιβεβαιώνεται χρήση του παλαιού Τάφου-Ιερού [ΑΚΤ 151], χωρίς να είναι σαφής αν έγιναν ταφές ή ασκήθηκε μόνο ταφική λατρεία κατά την ΥΜ ΙΙΙΑ2.[3]

Τον «Τάφο – Ιερό» τον αποκάλυψε ο Evans κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του και βρίσκεται 600 μ. περίπου νότια του μεγάλου ανακτόρου. Επικοινωνούσε με την Oικία του Aρχιερέα με πλακόστρωτο δρόμο. Εδώ είχε ταφεί ο τελευταίους βασιλιάδες της Kνωσού (17ος – 14ος αι. π.X.). Xαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά στοιχεία του είναι η είσοδος με αυλή, στοά με ένα μικρό προθάλαμο και υπόστυλη κρύπτη με δύο πεσσούς. Είναι διώροφος με ταφικό θάλαμο που είναι σκαλισμένος στο βράχο. Ο επάνω όροφος είναι ιερό λατρείας των νεκρών. Η κατασκευή του τοποθετείται χρονολογικά στη Μεσομινωική ΙΙΙΒ περίοδο (1850 – 1700/1650 π.Χ.) και έπειτα από μερική καταστροφή επισκευάστηκε στη Ύστερη Μινωική ΙΑ περίοδο (1600/1580 – 1480 π.Χ.). Ο κάτω όροφος περιελάμβανε τον θαλαμωτό τάφο, έναν ορθογώνιο νεκρικό θάλαμο με έναν κεντρικό πεσσό. Η είσοδος στο βασιλικό τάφο γινόταν από τα βόρεια. Εκεί υπήρχε μια στοά με δύο κίονες. Απέναντι από τη στοά υπήρχε μια πλακόστρωτη αυλή και η είσοδος του διαδρόμου που οδηγούσε στο νεκρικό θάλαμο. Στον προθάλαμο οδηγούσε ένας διάδρομος, ο οποίος πλαισιωνόταν από μικρά δωμάτια στη νότια και βόρεια πλευρά του. Στη νότια πλευρά του διαδρόμου βρισκόταν το κλιμακοστάσιο που οδηγούσε στον πάνω όροφο και στο ιερό. Ο προθάλαμος, η κρύπτη των πεσσών, διέθετε δύο πεσσούς. Εκεί βρέθηκαν οστεοφυλάκια για τα οποία υπέθεσε ο Evans ότι έγιναν για να ενταφιαστούν νεκροί από το μεγάλο σεισμό του 1600 π.Χ. Ακριβώς πάνω από τον προθάλαμο βρισκόταν το ιερό. Κατά την Ύστερη Μινωική ΙΑ περίοδο (1600/1580 – 1480 π.Χ.) ο προθάλαμος δέχτηκε κάποιες μετατροπές και επισκευές. Ο νεκρικός θάλαμος βρισκόταν στη δυτική πλευρά του συγκροτήματος και διέθετε έναν κεντρικό πεσσό. Ήταν λαξευμένος μέσα σε μαλακό βράχο. Η οροφή του, που ήταν ο φυσικός βράχος, ήταν βαμμένη γαλάζια. Πιθανόν ο νεκρός να είχε τοποθετηθεί σε ξύλινη λάρνακα, η οποία δε σώθηκε. Οι τοίχοι του θαλάμου ήταν διακοσμημένοι με γυψόλιθο. Με την ίδια πέτρα διακοσμήθηκε και το δάπεδο, σχηματίζοντας ένα πλαίσιο γύρω από τον πεσσό. Μέσα στο νεκρικό θάλαμο, στη βορειοδυτική γωνία του, έχει βρεθεί μεταγενέστερη ταφή του τέλους της Υστερομινωικής ΙΙ περιόδου (1425 – 1390 π.Χ.). Το κλιμακοστάσιο του διαδρόμου οδηγούσε στον πάνω όροφο, όπου κατασκευάστηκε το ιερό. Πρόκειται για έναν χώρο με δύο κίονες, ακριβώς πάνω από τους πεσσούς του προθαλάμου. Η διάταξη του τάφου θυμίζει αρκετά την περιγραφή του Διόδωρου του Σικελιώτη, ο οποίος κάνει λόγο για τον τάφο του Μίνωα στη Σικελία: αναφέρει ότι υπήρχε ναός της Αφροδίτης πάνω από τον κυρίως τάφο. Ο βασιλικός Τάφος-Ιερό έχει αναστηλωθεί από τον Evans.[4]

Φώτο. από το βιβλίο του κ. Άρθουρ Τζον Έβανς – «The Palace of Minos: a comparative account of the successive stages of the early Cretan civilization as illustred by the discoveries at Knossos (Band 3): The great transitional age in the northern and eastern sections of the Palace — London, 1930«, σελ. 550-552.

Φώτο. από το βιβλίο (μελέτη/διδακτορική) του κ. Γεώργιου Ν. Ευαγγέλου «Πρακτικές ταφής κατά την νέο-ανακτορική, τελική ανακτορική και μετά-ανακτορική περίοδο στην Κεντρική Κρήτη»

Κεφάλας Δ. Ευστάθιος (Αμφικτύων) – 25/6/2015.


[1] Βλ. Γεώργιου Ν. Ευαγγέλου «Πρακτικές ταφής κατά την νέο-ανακτορική, τελική ανακτορική και μετά-ανακτορική περίοδο στην Κεντρική Κρήτη», σελ. 59-60.

[2] Βλ. Γεώργιου Ν. Ευαγγέλου «Πρακτικές ταφής κατά την νέο-ανακτορική, τελική ανακτορική και μετά-ανακτορική περίοδο στην Κεντρική Κρήτη», σελ. 231.

[3] Βλ. Γεώργιου Ν. Ευαγγέλου «Πρακτικές ταφής κατά την νέο-ανακτορική, τελική ανακτορική και μετά-ανακτορική περίοδο στην Κεντρική Κρήτη», σελ. 380.

[4] Πηγή : odysseus.culture

One comment on “Ο βασιλικός Τάφος-Ιερό της Κνωσού.

  1. […] Ο βασιλικός Τάφος-Ιερό της Κνωσού. […]

    Μου αρέσει!

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.